Görünüşte oldukça rahat gözüken bir yolculuğun sadece başlangıcında güven aşılayan ancak daha sonraları en başında kendi elleriyle verdiği güvenin içini bir şekilde çamurla karıştıran Pandemonium (2023), Quarxx’in yönetmenliğinde geçtiğimiz L’Étrange Festival’in dikkat çekici filmleri arasındaydı. Tamamen puslu bir atmosferi olan filmin içerik bakımından tam anlamıyla Dante vari bir dünyayı perdeye taşıması ışığında film boyunca bir öte dünya güzellemesinin her tahmin edilebilir dışavurumundan hava soluyoruz. Kapıların, arabanın ve sisin kullanımı film başlar başlamaz kendi tonunu belli etmek için yeterli oluyor. Karakterlerin her birinin bireysel deneyimleri üzerinden tüm içeriğin tabanına sızdığımız filmin kurguda gerilim tonundan faydalandığını söyleyebiliriz. İncil’de Pandemonium, cehennemin başkenti olarak anılırken kelimenin etimolojisine kısaca göz attığımızda Grekçe “hepsi, bütün” anlamına gelen (παν) ve nefs anlamına gelen “δαιμόνιον” kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Öte yandan “δαιμόνιον” kelimesinin birçok dinde farklı birer karşılığını bulmak mümkün. Buna göre bazı metinlerde bu kelime doğrudan şeytana gönderme yaparken bazılarında ise sadece ruh olarak kullanılıyor. Film boyunca bu kelimenin neredeyse her yansımasını bulmak mümkün, bu bağlamda filmin katmanlı olarak kendisini gösterdiğini söyleyebiliriz. Anlatımı ve görsel kompozisyonları çeşitli bölümlere ayıran Pandemonium, olumsuz fikirlerin toplamında trajik bir akış yaratma konusunda başarılı gözüküyor. Buna rağmen birbiriyle sürekli çakışan görsel malzeme, içerik yoğunluğu nedeniyle filmin akışında zaman zaman kopmalara sebep olabiliyor. Tam anlamıyla izleyiciyi kendi yolculuğuna davet eden film, Silent Hill’i (2006) andıran bir açılış yaparak kendi sisini bir davet mektubu olarak önümüze atıyor.
Kurşun Sağanağı Altında Ağzını Sonuna Kadar Açmak
Ölüm sonrası yaşam konseptiyle çoğu zaman hikâyesinde kendi kendine delikler açan ve aynı anlatının o deliklerden nefes almasına izin vermeyen Pandemonium, tüm kırılmalarına rağmen grotesk alt kompozisyonundan ödün vermiyor. Filmin görsel olarak geçişlerini anlatıcı olarak sahiplenen karakterler filmin toplamında ortak bir dramın kanatları olarak kendisini gösteriyor. Bu şekilde fantastik unsurunu olabildiğince karanlık biçimde giydiren Quarxx, tek bir hikâye anlatımı üzerinden çeşitli oyunlar oynayarak anlatım biçimleriyle türünün antolojisini cilalıyor. Her ne kadar bölümlere ayrılmasıyla dikkat çekse de filmin görsel akışında kullanılan mekân tasarımlarının ele alınış biçimi dikkat çekici ve sürükleyici bir etki yaratıyor. Bu şekilde senaryonun yapısı gereği ortaya varoluşçu dışavurumlar çıkarken diğer yandan sinematik düzlemde takip edilmesi oldukça makul imgeler kendisini gösteriyor. Filmin senaryo koltuğunda da oturan Quarxx, hayatın sonlu sonsuz yanına selam ederek filmin giriş bölümünde kullanmış olduğu kapı modellemeleriyle ve karakterler arasındaki diyalog biçimleriyle bilinçli olarak parçalarına ayırdığı her şeyi ortak bir havuzda buluşturuyor. Böylece sergilenen karanlık mizahın yapısı da alttan sırıtmıyor.
Ölüm Tablosunun Üzerinde Bir Tutam Suçluluk Tuzu
Klostrofobik bir cehennem atmosferi çizen Pandemonium, sadece karakterlerini belli köşelerde sıkıştırarak onlara kapalı alandaki giderek artan daralma hissini taze taze yedirmekle kalmıyor, aynı zamanda bu türden bir hissin kapısını da açık havada dahi açarak ikna edici dehşet bir ortamın varlığına tanıklar arıyor. Melankolik olanla distopik olanın etrafta başı boş dolaşmasına izin veren Pandemonium, absürt oyun anlayışlarıyla da kimi zaman karanlık mizahının yarasının üzerine ekstra bastırıyor. Kategorilerine ayrılmış aynı temalı bir antoloji biçimine göre filmin zamanı yeterli bir alan açmazken, buna rağmen kimi zamanlarda görsel olarak bizlere sunmuş olduğu karanlık manzaralarla gözlerimize banyo yaptırıyor. Atmosferinin ağırlığı, kötülüğün her tonunun anlık olarak dikkat çekici bir şekilde çizilmiş olması ve Hristiyan bakış açısına göre anlatımını şekillendirmesiyle tematik bir anlatı akışı sunan Pandemonium, görsel tasarım bağlamında festivalin açık ara öne çıkan filmleri arasındaydı.
