Dial M for Movie olarak her sene olduğu gibi bu yıl da Venedik Film Festivali’ni yerinde takip ettik. 2026 yılı genelde ve özelde tüm festivaller açısından geçmiş senelere oranla daha az iddialı yapımlarla karşımıza çıkmış olsa da festival ödül dinamiği yine yazılı olmayan kurallarını takip etti. Ödül töreninin sürprizlerle dolu olduğunu söylemek güç, öte yandan yarışma kategorisinde birbirinden farklı dinamiği olan yapımlarla karşı karşıyayız. Bu da aynı anda birden fazla filmi kendi arasında yarıştırmak için elimize yeterince malzeme vermiyor. Maggie Gyllenhaal başkanlığındaki ana yarışma jürisinin açıkladığı filmler, ödül törenlerinin sistemini ezbere takip etme sinyalleri veriyor. En İyi Film (Altın Aslan) ödülünü alan May el-Toukhy’nin yönettiği Kvinde Ukendt (Woman Unknown) filmi, kadın olmanın ve buna bağlı olarak toplumsal hafızanın yine kadın teması altında iktidar yapısına bağlı olduğu bir anlatı sunuyor.
Festival başlamadan önceki basın toplantılarında da Maggie Gyllenhaal’ın özellikle kadınların sektörel olarak konumunu irdelediği ve bu konu hakkında düşüncelerini dile getirdiğini göz önüne alacak olursak ödüllerin dağılımı, henüz seçkiler izleyici ile buluşmadan önce belli bir eğilim kazanmış gibi bir durum ortaya çıkıyor. Ayrıca May el-Toukhy’nin yarışma kategorisinde tek kadın olarak yer alması da yine dikkat çekici öğelerden biri. Ödül töreni sonrasındaki basın toplantısında da Gyllenhaal bu soruyla karşılaşınca “pozitif ayrımcılık yapmadığımı açıklamaktan sıkıldım artık” derken haklı, aslında Büyük Yarışma jürisinin işini zorlaştıran asıl etmen, festivalin Alberto Barbera yönetimindeki seçici kurulun yarışma kategorisine yönetmeni kadın olan sadece bir filmi dahil etmiş olmaları. Barbera da benzer sorulara “kadınların çektikleri filmleri programa uygun bulmadıysam elimden ne gelir?” gibi bir cevap vermişti. Kilit nokta aslında yine Gyllenhaal’ın açıklamasında gizliydi: “Belki de erkekler, kadın bakış açısıyla çekilen filmleri ilginç bulmuyor”. Dolayısıyla festivallerin seçici kurullarında kadın-erkek dağılımı eşit olmadığı sürece benzer tartışmalar ve sorunlar yaşanmaya devam edecek gibi.
Ödüller Arası Denge Bulma Yarışı
Verilen ödüllerin her birinin birbirinden farklı dinamikler çizmesi bir yandan ödül dağılımını takip edenlerin yüreklerine su serpmek için bilinçli yapılmış gibi dururken diğer yandan ödüllerin nedenselliğine bağlı olarak da belli bir gölgeleme tekniği oluşturuyor. Bunun en iyi örneği Ilya Khrzhanovsky’nin DAU filmiyle En İyi Yönetmen ödülünü almış olması. Oldukça deneysel türde bir sinema anlayışına sahip olmasıyla herkesin kolaylıkla hazmedemeyeceği yapımlardan biri. Aynı şekilde Lee Chang-dong‘un Possible Love filmine Gümüş Aslan Büyük Jüri Ödülü’nün verilmesi tamamen türler arası dengeyi korumak için bilinçli bir hamle gibi görünüyor. Festival seçkisinde önemli bir yere sahip olan Wild Horse Nine filmiyle Oscar ihtimaline de yol açmış olan John Malkovich’in En İyi Erkek Oyuncu ödülü almış olması ise oldukça yerinde ve kendisini daha önce belli eden ihtimaller arasındaydı.
Bu ödül töreninde Bucking Fastard’a hiçbir ödülün gitmemesi büyük hayal kırıklığı yaratıyor. Werner Herzog’un filmi Cannes (Mayıs 2026) için hazırdı ancak yarışma kategorisine alınmayacağını öğrenince Herzog filmi geri çekmiş ve sebep olarak da çok güzel bir açıklama yapmıştı: “Benim bu yaşta ödül kazanmaya önem vermem söz konusu değil, geçmişte çok kazandım zaten ama Kate ve Rooney Mara’nın uygun bir kategoride en iyi oyuncu ödülü için yarışmalarını ve tabii ki kazanmalarını çok isterim”. Herzog filminin prömiyerini sırf bu nedenle Cannes yerine Venedik’te yapmıştı, Mara kardeşlerin performansının çok iyi olduğu da düşünülünce, filme hiç ödül gitmemesi gerçekten de üzücü. Öte yandan En İyi Kadın Oyuncu ödülünü Woman Unknown ile Mathilde Arcel aldı, dolayısıyla ödül töreni sonuçlarına baktığımızda kesinlikle 83. Venedik Film Festivali’nin Oscar ödül töreninin habercisi diyemeyiz. Ödüllerin dağınık bir biçimde dağıtılmış olması sinematografik açıdan zengin bir yelpaze sunuyor olsa da ödüller kendi içerisinde belli bir tutarlılıktan uzak.
Jüri Özel Ödülü‘nün Filistin temalı NAZA‘ya verilmesi politik açıdan beklenen bir durumdu. Filmin gösterim sonrası 25 dakika boyunca alkışlanarak festival boyunca en çok alkış alan film olarak öne çıkması yine alkışların ve ödüllerin o sembolik özelliğini akıllara getiriyor. Şili darbesi ve CIA konularıyla Wild Horse Nine, Stalin dönemi Sovyetler Birliği anlatımıyla DAU, Gazze ve yapay zekâ destekli savaş yaklaşımıyla NAZA ve kadının savaş dönemindeki yerine ve yaşadığı şiddete vurgu yapan yanıyla Woman Unknown, ödüller bağlamında jüri içindeki ortak bir bilinci gözler önüne seriyor. Politik konulu filmlere ödül verilmesi, filmlerin ele aldığı konuların toplum nezdinde farkındalık yaratması açısından elbette son derece önemli, ancak ödüller sadece politik filmlere gidince festivalde gösterilen ve sırtını politikaya dayamayan yüzlerce film ötekileştirilmiş oluyor ister istemez.
Bir Festival Sezonu Daha Sona Ererken
Yaratıcılık ve teknik mükemmellikten ziyade sadece belli popüler temalar üzerinden dağıtılan ödüller, “en iyi” olandan ziyade konusuyla “en iyi manşet” atanı hedefleyen bir pozisyonda. Öte yandan Hirokazu Kore-eda’nın Look Back filmi de yine aynı yarışma kategorisinde sanatın ve yaratıcılığın tarafını en pür şekilde yansıtırken bu türden bir sorunsal genel toplum anlayışında ufak bir kesimi oluşturduğu için geri planda kalıyor. Endüstriyel ve toplumsal adaletsizliği temel alarak dağıtılan ödüller, küresel hicvi destekliyor. DAU gibi auteur sinemasına da göz kırparak kendi içindeki tutarlı dengesizliği gölgelemeye devam ediyor. Sanat festivali platformundan doğrudan sıcak siyasetin içine atılan 83. Venedik Film Festivali, sektörde jeopolitik rüzgarlar estiriyor. Festivalin gelecek seneki dinamiği şimdiden merak konusu. Maggie Gyllenhaal başkanlığındaki jüri tarafından dağıtılan ödüller aşağıda.
- Altın Aslan En İyi Film Ödülü: Woman Unknown
- Gümüş Aslan Jüri Büyük Ödülü: Possible Love
- Gümüş Aslan En İyi Yönetmen Ödülü: Ilya Khrzhanovsky (DAU)
- En İyi Kadın Oyuncu Ödülü: Mathilde Arcel (Woman Unknown)
- En İyi Erkek Oyuncu Ödülü: John Malkovich (Wild Horse Nine)
- En İyi Senaryo Ödülü: Stéphane Brizé, Coralie Amédéo, Olivier Gorce (A Good Little Soldier)
- Jüri Özel Ödülü: NAZA
- Marcello Mastroianni En İyi Genç Oyuncu Ödülü: Malou Khebizi (A Place to Heal)
