83. Venedik Film Festivali’nin programı belli olur olmaz izleme listemize aldığımız Hirokazu Kore-eda’nın son filmi Look Back’in (2026) uyarlandığı aynı adlı manga, henüz beş yıllık bir geçmişe sahip olsa da şimdiden ikinci, bu sefer live-action (oyuncuların bizzat rol aldığı, bildiğimiz anlamda film) uyarlaması ile karşımızda. Yönetmenin 79. Cannes Film Festivali’ndeki Sheep in the Box filmini izleyici ile buluşturmasından hemen sonra Venedik Film Festivali’nde karşımıza yeni ancak aynı tür dolaylarında dolaşan bir yapım ile çıkması oldukça şaşırtıcıydı. Ancak bundan daha şaşırtıcı olan büyük ihtimalle manganın sadece tek bölümü yayınlandıktan sonra daha ilk haftalarında beş milyondan fazla görüntülenme alarak bir fenomene dönüşmesiydi. Chainsaw Man çalışmasıyla tanınan Tatsuki Fujimoto’nun Look Back’i ilk kez anime formatında 2024 yılında, Kiyotaka Oshiyama’nın kısa metrajıyla izleyiciyle buluşmuştu.
Hirokazu Kore-eda bu çalışmayı live-action formatına dönüştürdüğünde, mangada hali hazırda yer alan tempoyu bilinçli olarak başka bir boyuta taşıyor. Oshiyama’nın, mangaka Fujimoto’nun dokunuşunu fazlasıyla hissettiren belirgin çizim tasarımını 58 dakikalık bir zaman diliminin içerisine sığdırması, izleyiciler açısından doyumsuz bir alan açmış oldu. Ancak Hirokazu Kore-eda’nın iki saate yakın filmiyle bu doyumsuzluk büyük ölçüde giderilmiş gibi duruyor, anime formatında olmasa da. Öte yandan çekimlerin geçtiği mekânların mangaka Fujimoto’nun memleketi olan Akita’nın Nikaho şehrinde gerçekleşmesi ise filmde en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş unsurlar arasındaki yerini alıyor. Buna ek olarak filmdeki mevsim geçişleri de kronolojik ve tutarlı aralıklarla gerçekleştirilerek mevsim renkleri filmdeki karelerle belli bir orantı ve uyum yakalıyor.
Sanatsal Yaratım Tutkusunun Hüzünlü Filizlenişi
Hem senaryo içeriği hem de görsel anlatım bakımından oldukça duru ve birbirini dengeleyen bir akışa sahip olan Look Back, Kore-eda’nın kendi sinema anlayışıyla kesişerek izleyiciyi bireyin sanatsal üretim dünyasının burukluğuna davet ediyor. Manga çizmenin bireyi yalnızlaştırıcı yanını giderek kendi içerisinde büyüyen sağlam bir arkadaşlık tabanına yerleştiren hikâye, başta birbiriyle iletişim kurmanın önemli aracı haline gelen bu çizim halini belli bir trajedi ile buluşturuyor. Burada görsel anlatımda da kırılmalar yaşayan yapının kendisi bir anda renk değiştiriyor. Bir sayfadaki dört kareye dağılan çizgilerin, yazıların mangaya yüklemiş olduğu anlam yapısı, Kore-eda’nın görsel düzleminde taşlarını yerine planlı ancak doğrudan belli ettirmeyen bir tonda yerleştiriyor.
Filmin başrollerinde Miyu Sasaki, Ryô Ikeda, Natsuki Deguchi, Maho Yamada, Kankurō Kudō gibi isimler yer alıyor. Karakterlerin hem küçüklük hem de yetişkin versiyonlarının seçiminde oldukça özenli bir çerçeve çizilmiş. Bu anlamda belirli temel ve pür duyguların aktarımında aşırıya kaçmayan, bir süredir özlenen anime havasını rahatlıkla Kore-eda’nın Look Back’inde bulabiliriz. Filmde manga çizen birinin perspektifinden ele alınmış olan manganın kendi içindeki zamansal yolculuğunu bulması ve bunun filme kendi tadında (ana karakterlerine) bir “zaman yolculuğu” kazandırarak illüzyon yakalamış olması filmin dikkat çekici unsurlarından bir başkası. Bununla beraber Hirokazu Kore-eda, Look Back ile manga ve anime dünyasına bir saygı duruşunda bulunuyor. Uzun zamandır bu kategoride olan açlığı bu şekilde doyuran yönetmen, hikâyesini tıpkı anime ve mangada olduğu gibi aynı sanatsal ölçülerde korumaya çalışıyor. Oldukça incelikli bir üslupla akan film, büyüme çağı geçişlerini ve dramını önce animede boşluklar kalabilecek şekilde bırakıyor ancak daha sonra kendi dokunuşuyla dolduruyor.
Çizme Eyleminin Soyut Figürü
Mangada bilhassa soyut olarak kendisini var eden karakterlerin özelliklerini film genelinde olabildiğince ön plana çıkarmaya çalışan Kore-eda, anlatımın soyut figürler üzerinden yürümesinden ziyade onları kendi sınırları içerisinde ete kemiğe büründürüyor. Bu anlamda iki ana karakterin hem manga çizerkenki hem de gerçek hayattaki halleri birbirine dayanıyor ve giderek büyüyor; her ikisi de yaşanan trajediye rağmen tek beden olarak bir simge doğuruyor. Anime ve manga dünyasının o sihirli dokusu ise bu türden bir metafor üzerinde anlatımı cilalıyor. Buna bağlı olarak karakterlerin manga çizme halinde olmalarının yaratmış olduğu sesin boyutları filmde adeta zamanın geçişi açısından belli ipuçları veriyor. Bu şekilde kimi zaman karakterler çizim yaparken kalemleri ürkek dokunuş tonları çıkarırken diğer yandan bunun tam tersi güçlü, emin dokunuş tonlarını rahatlıkla duyabiliyoruz.
Filmde bilhassa ön plana çıkarılan bu çizme halinin yaratmış olduğu atmosferik ses dalgaları dekoratif bir dışavurum vermekten ziyade ses tasarımına bağlı olarak doğan bir karakteri andırıyor. Öte yandan karakterlerin belli bir noktadan sonra dijital kalem kullanımına geçmiş olması ise yine aynı karakterlerin sanat ile kurdukları ilişkinin boyutlarına da eleştirel bir ton kazandırıyor. Filmin final sahnesiyle beraber görsel anlatımın rotoskop animasyona dönüşüyor olması görsel dilde birden fazla tekniğe başvurulduğunu gösteriyor ve hepsinin kendi içerisinde dengeli, gerekli görülen yerlerde dağılım göstermesi Look Back’i canlı bir anime dinamiğine taşıyor. Gerçek dünyanın bizzat manga dünyasına evrilme eşiği ve kimi dokunuşlarla zaman kavramıyla oynama hali filmin en önemli meta katmanlarını oluşturuyor. Özellikle manga ve anime severler için oldukça zengin bir seyir keyfi yaşatacak olan Look Back, bu yılın pas geçilmemesi gereken yapımlarından.
