Edebiyat yapıtlarını ele alan edebiyat biliminin bir alt dalı olan karşılaştırmalı edebiyat bilimi, iki yapıtı bir bölüm ya da konu kapsamında incelemekte ve araştırmalar, hem bir ulusa ait metinler hem de farklı ulusların edebiyatlarından seçilmiş metinler üzerine yapılabilmektedir. Karşılaştırmalı çözümlemelerin araştırmacının ufkunu genişlettiğini ve çalışmayı da zenginleştirdiğini ifade eden Gürsel Aytaç, bu bilim dalının tarihçesine … Okumaya devam et Karanlık Sulardan Aydınlığa: SU YÜZÜ
Etiket: Türk Sineması
Bitmişliğe Karşı Bir Yapı: Tanpınar’dan Skomsvold’a – İŞE YARAR BİR ŞEY
Deneyimlerimizden, gözlemlerimizden, onların bizde bıraktığı duygu ve düşüncelerden kaç ayrı hikâye kurgularız? Birden fazla kişinin ortaklaşa deneyimlediği bir durum hikâyeleştirildiğinde bakış açıları ne kadar farklı olursa olsun temelde kesişen noktalar, nasıl bir gerçeği hatırlatır bize? Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Bir Tren Yolculuğu” adlı öyküsünün anlatıcısının yaşantılarımızdaki benzerliklere ilişkin şöyle bir savı vardır: “İnsan hayatı, sandığımız kadar … Okumaya devam et Bitmişliğe Karşı Bir Yapı: Tanpınar’dan Skomsvold’a – İŞE YARAR BİR ŞEY
Mert Baykal’ın YAN YANA Filminde Karnavalesk Bir Dostluk
“Tür filmleri”, yapı ve ele aldıkları izlekler bakımından ortak özellikler taşıyan sinema yapıtlarından mürekkep bir kategoriyi ifade eder. Bu filmlerin üretim aşamasında izleyicilerin beklentileri nasıl ki öngörülüyorsa izleyiciler de örneğin güldürü ya da korku türündeki bir filme giderlerken üç aşağı beş yukarı nasıl bir anlatı izleyeceğinin farkındadırlar. Nilgün Abisel, Popüler Sinema ve Türler adlı kitabında … Okumaya devam et Mert Baykal’ın YAN YANA Filminde Karnavalesk Bir Dostluk
Başar Sabuncu Sineması #3: ASILACAK KADIN Filminde Melek, Emsal Kalfa ve Mefaret
Başar Sabuncu sineması üzerine hazırladığım yazı dizisinin ilk iki bölümünde olduğu gibi Asılacak Kadın (1986) filmini çözümlemek için temel sorumuz yine aynı olsun: Filmin başkarakteri Melek kimdir? Sorunun yanıtını ararken bu kez filmle başvurmamız gereken bir yapıt daha var: Pınar Kür’ün 1979 yılında yayımlanan, aynı adlı romanı. Helmut Kreuzer, edebiyat uyarlamalarını “yazınsal malzemenin devralınması olarak … Okumaya devam et Başar Sabuncu Sineması #3: ASILACAK KADIN Filminde Melek, Emsal Kalfa ve Mefaret
Dağınık Bir Hayatı Yoluna Koyma İhtimalleri: BAŞLANGIÇLAR
Her nesil, kendinden öncekilerin deneyimlerini ve öğütlerini ya dinleyerek ya da reddederek hayatı anlamaya ve bir yol bulmaya çalışır. Sürece kendi deneyimlerini de katar. Bu yönüyle nesiller birbirine benzer. Öte yandan her nesil, doğup büyüdüğü dönemin koşulları, normları, olanakları ve ritmiyle biçimlenir. Söz konusu farklılık, bir nesli kendisinden önceki ve sonraki nesillerden ayırırken onları özgül … Okumaya devam et Dağınık Bir Hayatı Yoluna Koyma İhtimalleri: BAŞLANGIÇLAR
Başar Sabuncu Sineması #1: ÇIPLAK VATANDAŞ Filmini Baudrillard’la İzlemek
Başar Sabuncu’nun senaryosunu yazıp yönettiği, 1985 yapımı Çıplak Vatandaş filminin başkarakteri İbrahim (Şener Şen) kimdir? Bu soruyu ona yaşamındaki eşik anından önce ve sonra sorabilseydik nasıl yanıtlar alırdık? İki ayrı İbrahim var filmde. Sadece çocuklarını düşünen, bütün gereksinimlerini karşılamanın bir yolunu arayıp onları el üstünde tutan bir baba, devamlı biten tüpten ödenmesi gereken faturalara önlerindeki … Okumaya devam et Başar Sabuncu Sineması #1: ÇIPLAK VATANDAŞ Filmini Baudrillard’la İzlemek
DENİZ AKÇAY’ın KÖKSÜZ Filminde Kaçış İzleği
Deniz Akçay’ın 2013 yapımı Köksüz filminin başkarakterlerinde kaçış – literatürdeki diğer adıyla firar – psikolojisi ortak olarak, farklı biçimlerde görülmektedir. Nurcan’ın (Lale Başar) eşini kaybettikten sonra büyük kızı Feride (Ahu Türkpençe), oğlu İlker (Savaş Alp Başar) ve küçük kızı Özge (Melis Ebeler) ile yas sürecini yaşadıkları dönemin ele alındığı film, bu dört karakterin kayıpla başa … Okumaya devam et DENİZ AKÇAY’ın KÖKSÜZ Filminde Kaçış İzleği
Ümitle Ümitsizlik Arasında… – GÜZEL BİR GÜN İÇİN
2024’te sanat yaşamının yetmişinci yılını kutlayan Haldun Dormen, yazdığı ve yönettiği oyunlar, canlandırdığı karakterler, yetiştirdiği öğrencilerle Türk tiyatrosunun tarihinde her zaman ayrı bir yere sahip olmuş ve olacak bir usta. Meslek yaşamının ilk on yılında tiyatroda düşlediklerini gerçekleştirmesi, 1960’lı yıllarda yeni düşler kurup onları da gerçekleştirmesine olanak tanımış ve böylece sinemadaki yolculuğu başlamıştır. Dormen, yönetmenliğini … Okumaya devam et Ümitle Ümitsizlik Arasında… – GÜZEL BİR GÜN İÇİN
BİR YUDUM SEVGİ – Atıf Yılmaz Sineması ve Edebiyat #3
Yazı dizisinin ilk iki bölümünde ele aldığım filmlerde Atıf Yılmaz, serbest ve aslına uygun uyarlamaları tercih ederken 1984 yapımı Bir Yudum Sevgi filminde bir roman uyarlaması yerine önceki yıl yayımlanan ilk yapıtı Sevgili Arsız Ölüm’le edebiyat dünyasında büyük ses getiren Latife Tekin’in kaleme aldığı bir öykü üzerinden Tekin ve Fehmi Yaşar ile ortaklaşa bir senaryo … Okumaya devam et BİR YUDUM SEVGİ – Atıf Yılmaz Sineması ve Edebiyat #3
Erkan Tahhuşoğlu’nun DÖNGÜ Filmi ve Minör Sinema
Gilles Deleuze ile Félix Guattari, Kafka: Minör Bir Edebiyat İçin adlı kitaplarında minör edebiyatı “bir azınlığın majör bir dilde yaptığı edebiyat” olarak tanımlarlar ve üç temel özellikle açımlarlar. Dilin yersizyurtsuzlaşması, minör edebiyatın birinci özelliğidir. Minör olandan çıkıp majör, diğer deyişle yabancı kısımlarda dolaşmak anlamına gelen yersizyurtsuzlaşma; yazmama, majör dilde yazma ve başka türlü yazma olanaksızlıklarının … Okumaya devam et Erkan Tahhuşoğlu’nun DÖNGÜ Filmi ve Minör Sinema